Bilgiseller / Risk analizi yöntemleri

Olay ağacında olay sırası: kronoloji, işlev ve koşullu yapı

Olay ağacı başlıklarının fiziksel talepleri nasıl temsil ettiği, eşdeğer sıralamanın koşullu olasılıkları nasıl değiştirdiği ve zamanlamanın ne zaman daha ayrıntılı model gerektirdiği.

Bu sayfada

Olay ağacının soldan sağa sırası, okuyucunun kaza dizisini anlamasını etkiler. Analistin hangi bağımlılıkları hatırlayacağını da etkileyebilir. Ancak başlık mutlaka zaman damgası değildir; sütunu taşımak fiziksel olayı taşımaz. Savunulabilir ağaç, koruyucu işlevlere gelen talep sırasıyla ortak olasılığı çarpanlara ayırmak için kullanılan matematiksel sırayı ayırır. İkisini karıştırmak, düzenli görünen fakat yanlış anlam taşıyan diyagram üretebilir.

Talep anlatısından başlayın

NRC olay ağacı tanımı, başlatıcıdan sonra işlevlerin başarı veya başarısızlığıyla oluşan dizileri anlatır. Denizcilik çalışmasında önce fiziksel anlatıyı gündelik dille yazın. İlk yapılandırmayı, bozucu olayı, değişen büyüklükleri, gereken koruyucu işlevleri ve incelenen kabul edilemez sonucu tanımlayın. Ekipman adları listesi bu anlatıyı oluşturmaz.

Varsayımsal makine dairesi sıvı salımı örneğinde algılamanın gerçekleşmesi, ilgili kaynağın zamanında kesilmesi ve tutulan sıvının amaçlanan sınır içinde kalması incelenebilir. Algılama, izolasyon ve tutmanın başarı koşulları farklıdır. Gerçek gemi başka işlevler kullanabilir; bazıları komut beklemek yerine sürekli etkindir. Örnek soruyu düzenler; acil müdahale prosedürü vermez.

Kronolojiyi katı çizim kuralına dönüştürmeyin

IAEA SSG-3 (Rev. 1), paragraf 5.61, kronolojik başlıkların yanında bağımlılığı veya model boyutunu sadeleştiren gerekçeli başka sıralamalara izin verir. Nükleer rehber burada yalnız modelleme ilkesi için kullanılır. Kronolojik sunum, her dalın sonraki talep geldiğindeki sistem durumuyla açıklanabilmesi sayesinde genellikle anlaşılırdır.

Destek gücü bütün senaryo boyunca mevcut olsa da durumu dedektör başlığından önce gösterilebilir. Sürekli mevcut çevreleme sınırı ise sonuç mantığını açıklamak için etkin izolasyondan sonra çizilebilir. Seçimi açıklayın. Geç sütun, okuyucuya bileşenin o ana kadar önemsiz veya kullanılamaz olduğu izlenimini vermemelidir.

Koşullandırma geçmişini yazın

MIT koşullu olasılık notlarındaki çarpma kuralı matematiksel temeli sağlar. Başlatıcı I verildiğinde üç dallı yolun olasılığı P(A,B,C|I) = P(A|I) P(B|A,I) P(C|A,B,I) olur. A, B ve C seçilmiş dal sonuçlarını gösterir; mutlaka başarı anlamına gelmez. Koşullu çarpanların çarpımı bağımsızlık varsaymadan geçerlidir.

Koşul yalnız önceki sütun adı değildir. İşletme kipi, kalan destek, başlatıcının verdiği hasar ve mevcut süreyi içerebilir. Normal işletme için kestirilen sayı, kararma veya yangın sonrasında uygun olmayabilir. Değer seçmeden önce her çarpanın neye koşullu olduğunu kaydedin. Aynı başlık farklı yollarda tekrarlandığında bu kaydın eksikliği özellikle sakıncalıdır.

Tek ortak olayı doğru yeniden sıralayın

Bütün olasılıkları tanımlı bir başlatıcıya koşullu olan varsayımsal A ve B arızalarını ele alın. P(A) = 0,10, P(B|A) = 0,40 ve P(B|A değil) = 0,02 olsun. İkisinin ortak arıza olasılığı 0,10 × 0,40 = 0,040 olur. B’nin marjinal olasılığı 0,10 × 0,40 + 0,90 × 0,02 = 0,058 çıkar.

B önce çizilirse aynı ortak modeli korumak P(A|B) = 0,040/0,058, yaklaşık 0,689655 gerektirir. 0,058 × 0,689655 çarpımı yaklaşık 0,040 olur; küçük fark yalnız gösterilen yuvarlamadandır. B’yi sola taşıyıp ardından gelen A olasılığını 0,10 bırakmak 0,0058 verir ve bağımlılık modelini sessizce değiştirir. Hata çizimin değil değiştirilmemiş koşullu girdinin sonucudur.

Bütün ayrık sonuçları denetleyin

Aynı örneğin birbirini dışlayan dört sonucu şöyledir: iki arıza 0,040; A arızası ve B başarısı 0,060; A başarısı ve B arızası 0,018; iki başarı 0,882. Toplam birdir. Yeniden sıralama, dal çarpanları ve görünüm değişse bile bu dört ortak olasılığı ve sonuç tanımlarını korumalıdır.

B başarı dalında P(A|B değil) = 0,060/0,942, yaklaşık 0,063694 olur. Bu ikinci dalı kontrol etmek, belirgin arıza yolunu düzeltip tamamlayıcısını tutarsız bırakan kısmi onarımı yakalar. Sıralama öncesi ve sonrası bütün sonuç vektörünü karşılaştırın. Yalnız ağır sonuç toplamının eşit olması farklı yollardaki birbirini dengeleyen hataları gizleyebilir.

Aynı ortak AB arızası, önce A sırasında 0,10 çarpı 0,40; önce B sırasında 0,058 çarpı(0,040/0,058) olarak ayrışır. İkisi de 0,040 verir. Tam sonuç vektörü 0,040;0,060;0,018;0,882 değişmez; yalnız koşullu çarpanlar değişir.
Tam ağacı çizdiğini iddia etmeyen, iki arızanın ortak yolunu gösteren özgün iki-yollu ayrıştırma şeması. Tüm olasılıklar aynı varsayılan başlatıcıya koşulludur. Denetim için dört sonuçlu tam bölümleme listelenir. Dal sırası yalnız tutarlı koşullandırmayla değişebilir; alttaki ikinci çarpan tam kesirdir (yaklaşık 0,689655). Oklar ters fiziksel nedensellik veya geçen zaman değil analitik çarpan sırasıdır.

Olmayan talebi üretmeyin

Başarılı izolasyon sonraki toparlanma eylemine ihtiyacı kaldırıyorsa dal sonlandırılabilir veya açıkça tanımlanmış gerekli değil durumu kullanılabilir. Talep edilmeyen eyleme olağan arıza olasılığını uygulamak yapay arıza fırsatı yaratır. Buna karşılık başlığı kaldırmak, yalnız önceki koşullar onun sonucunu tanımlı son durum için gerçekten önemsiz yapıyorsa gerekçelidir.

Sıfır veya bir dal olasılığı modeldeki koşul hakkında iddiadır. Önceki yol bir işlevin tek gerekli beslemesinin kaybını açıkça kuruyorsa, bu sade modelde başarı olanaksız olabilir. İddia doğrulanmış sınır gerektirir; incelenmemiş alternatif besleme veya depolanmış enerji süresi bu kesinliği geçersiz kılabilir.

Sırayla süreyi ayırın

Geleneksel ikili ağaç, son süreden önce başarıyla süreyi kaçırmayı ayırabilir; ancak yatay aralık geçen zamanı hesaplamaz. Eğitim örneğinde bir işlev yalnız 20 s içinde tamamlanırsa yararlı olsun. 12 s ve 28 s tamamlanmaları, ikisi de sonunda gerçekleşti diye aynı başarı dalına konamaz. Hangi tamamlanmanın önemli olduğunu fiziksel son durum belirler.

İki eylem örtüşüyor, aynı kişiye ihtiyaç duyuyor veya birbirinin koşullarını değiştiriyorsa sabit sıralama önemli davranışı gizleyebilir. Destekleyici zaman çizelgesi, durum modeli veya dinamik analiz gerekebilir. Daha ayrıntılı araç seçimi soruyla ve kanıtla gerekçelendirilir; her olay ağacını yetersiz saymak veya her kronolojinin sütun ekleyerek yakalanacağını varsaymakla değil.

Fiziksel nedensellikle bilgiyi ayırın

B’nin arızalandığını bilmek, A’nın daha önce arızalanmış olduğuna ilişkin çıkarılan olasılığı artırabilir. Bu bilgi güncellemesidir; sonraki gözlemin önceki arızaya neden olduğunun kanıtı değildir. Yeniden sıralanan sayısal örnek ayrımı gösterir. Fiziksel anlatı yine ortak besleme, çevresel etki veya arıza yayılımı gibi mekanizmaya ihtiyaç duyar.

İnsan yanıtında da aynı dikkat gerekir. Mevcut alarm tanıyı mümkün kılabilir; olaydan sonra bulunan alarm kaydı ise yalnız ne olduğunu açıklayabilir. İkisini genel algılama başarısı etiketiyle işlemek farkı kaybettirir. Kişinin karar anında erişebildiği ipucunu kaydedin; tam olay dosyasından sonradan oluşturulan bilgiyi değil.

Sıralama kararını incelenebilir yapın

Yararlı inceleme kaydı her başlığı işlevi, talep koşulu, başarı ölçütü, zaman penceresi ve bağımlılıklarıyla eşler. Birden fazla eylemi birleştiren bileşik başlığı ve bu birleştirmenin ilgili sonuçları neden koruduğunu açıklar. Hesap; dalların toplamını, son durum kapsamını ve farklı sıralamada korunan ortak olasılıkları göstermelidir.

Başka analist sütun sırasının anlamını tahmin etmeden aynı senaryoyu kurabiliyorsa ağaç daha güçlüdür. Amaç, sistemin bozucu olaya nasıl yanıt verdiğini açıkça anlatmaktır. Olasılıklar ve sonuçlar belirtilen gemi yapılandırmasına, kanıta ve model kapsamına koşullu kalır; kendi içinde tutarlı ağaç tek başına gerçek işletmenin kabul edilebilirliğini kurmaz.

Kaynaklar