Bilgiseller / Deniz taşımacılığı ve yük

Draft sörveyi: su çekiminden yük kütlesine ve ölçüm belirsizliğine

Dökme yük miktarını deplasman farkından hesaplarken yoğunluk, tank miktarları, işaretler ve belirsizliklerin etkisini ayırın.

Bu sayfada

Draft sörveyi, yükü doğrudan tartmak yerine geminin deplasmanındaki değişimden miktar çıkarır. Bu yaklaşımın gücü büyük yükleri kapsamasıdır; zorluğu ise yük dışındaki bütün kütle değişimlerini aynı hesapta ayırmaktır. Su çekimini daha çok ondalıkla yazmak, su yoğunluğu veya balast miktarı yanlışsa sonucu daha doğru yapmaz.

Önce kütle dengesini kurmak

Yükleme öncesi ve sonrası düzeltilmiş deplasmanlar Δ1 ve Δ2 olsun. Bu anlarda ayrı hesaplanan balast, yakıt, tatlı su ve diğer değişken yük dışı kütleler D1 ve D2 ise, yük artışı C = (Δ2 − D2) − (Δ1 − D1) şeklindedir. Boş gemi ve gerçekten değişmeyen sabitler farkta sadeleşir. Değişen bir kalemin sabit sayılması ise doğrudan yük miktarına hata olarak geçer.

UK P&I Club'ın 2023 draft sörveyi bölümü, deplasman farkının değişken gemi kütleleriyle birlikte düzeltilmesi gerektiğini açıklar. Bu bir mesleki uygulama kaynağıdır; her koşulda belirli doğruluk garantisi veya ticari anlaşmazlığın hukuki çözümü değildir.

Su çekimi okumak ile hidrostatik durumu belirlemek

Baş, orta ve kıçta iskele/sancak okumaları; meyil, trim ve gövde eğilmesi hakkında farklı bilgiler taşır. Bir tek ortalama değer bütün bu etkileri kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Markaların dikmelere göre konumu ve hidrostatik tabloların referansı bilinmelidir. Markadan dikmeye düzeltme, yerel okumayı hidrostatik referans konumuna taşır; trim düzeltmesi ise referans trimsiz durumdan farklı olan batmış hacim ilişkisini hesaba katar. LCF, su hattı alanı merkezinin boyuna konumunu ifade eden boyuna yüzme merkezidir. Özellikle LCF için gemi tablolarında kullanılan işareti yanlış yorumlamak, doğru görünen aritmetiğin yanlış düzeltme üretmesine neden olabilir.

Gemi akıntı içinde sabit bağlıyken de suya göre akış vardır; okunan su seviyesi ideal durgun hidrostatik durumu temsil etmeyebilir. Dalga, görüş açısı ve markanın okunabilirliği de etkili olur. Uygun durum verisi olmadan karmaşık bir formül kullanmak ölçüm eksikliğini gidermez. Kullanılan düzeltmeler geminin onaylı hidrostatik bilgisi ve kabul edilen sörvey yöntemiyle tutarlı olmalıdır.

Yoğunluk ve hidrometre türü

Hidrostatik tablo belirli referans yoğunluğuna göre deplasman veriyorsa, aynı batmış hacmin gerçek kütlesi gerçek su yoğunluğuyla değişir. Basitleştirilmiş ilişki Δ gerçek = Δ tablo × ρ gerçek / ρ referans şeklindedir. Yoğunluk örneğinin yeri, derinliği ve zamanı, limandaki tabakalaşma veya gelgit nedeniyle önem kazanabilir.

Yoğunluk, bağıl yoğunluk ve havada görünür tartım düzeltmeleri aynı şey değildir. Kullanılan hidrometrenin ölçeği ve kalibrasyon sıcaklığı bilinmeden sabit bir düzeltme eklemek doğru değildir. UNECE'nin resmî özeti, 1992 kömür yükleri draft sörvey kodunun ortak uygulamalar geliştirme amacını belirtir. Kodun bu varlığı, farklı cihazların gösterdiği sayıları tanımsız biçimde karıştırmayı haklı çıkarmaz.

Yük miktarı ve duyarlılık örneği

Tamamen varsayımsal bir yüklemede, bütün hidrostatik ve yoğunluk düzeltmeleri yapılmış başlangıç deplasmanı 18.000 t ve başlangıç yük dışı değişken kütleler 6.000 t olsun. Son değerler sırasıyla 50.000 t ve 5.000 t ise yük artışı (50.000 − 5.000) − (18.000 − 6.000) = 33.000 t olur. Sadece deplasman artışına bakmak 32.000 t verir ve yükleme sırasında azalan 1.000 t yük dışı kütleyi kaçırır.

Ayrı bir duyarlılık örneğinde, referans yoğunluğu 1,025 t/m³ için tablo deplasmanı 50.000 t olsun. Yoğunlukta 0,001 t/m³ değişim, aynı batmış hacimde yaklaşık 50.000 × 0,001 / 1,025 = 48,8 t fark yaratır. TPC, ilgili durumda bir santimetre paralel batmaya karşılık gelen ton cinsinden kütledir. Yerel TPC değeri 30 t/cm olan başka bir durumdaki 0,5 cm ortalama su çekimi hatası yaklaşık 15 t fark üretir. Bunlar küçük değişim yaklaşımlarıdır; bütün sörveyin hatasını veya kabul toleransını vermez.

Balast ve yakıt hesabında gizlenen hata

Tank hacmi, iskandil veya ullage okumasının uygun trim ve meyil tablosuyla eşleştirilmesine bağlıdır. Hacim doğru olsa bile yanlış yoğunluk kütleyi değiştirir. Yakıt, balast ve tatlı su için aynı yoğunluk kabulü kullanılamaz. Kısmen dolu tank, borularda kalan sıvı veya belgelenmeyen transfer, ilk ve son hesabın karşılaştırılabilirliğini bozar.

Bir tankın kumandadan boşaltılmış olması, ölçülebilir artık sıvı bulunmadığını kanıtlamaz. Kayıtların zamanları da önemlidir: su çekimi başka anda, tanklar başka anda okunurken transfer sürüyorsa tek bir fiziksel durum temsil edilmeyebilir. Geminin sabiti beklenmedik çıktığında, sonucu geçmişteki sayıya zorlamak yerine envanter, işaret ve ölçümler tekrar değerlendirilir.

Belirsizliği sonuçtan ayırmadan raporlamak

NIST'in belirsizlik yayılımı açıklaması, duyarlılık katsayıları ile kovaryansın birlikte kullanılmasını gösterir. Başlangıç ve son ölçümler aynı cihazı, tabloları veya varsayımları paylaşabilir. Bu nedenle bütün hata kaynaklarını bağımsız saymak veya hepsinin farkta silineceğini varsaymak gerekçesizdir.

Yalnızca öğretici ve bağımsızlık kabulüyle, Δ1, Δ2, D1 ve D2 için standart belirsizlikler sırasıyla 25, 40, 30 ve 30 t olsun. Birleşik standart belirsizlik kareler toplamının kareköküyle yaklaşık 63,4 t çıkar. Bu sayı bir en kötü durum sınırı veya otomatik yüzde 95 aralık değildir. Rapor; ölçüm koşullarını, düzeltmeleri, kullanılan yoğunluk tanımını ve belirsizlik kapsamını vermelidir. Fazla ondalık basamak, eksik bir belirsizlik açıklamasının yerini tutmaz.

Kaynaklar