Açıklamalı hesaplamalar
Kapalı sistem ideal gaz süreçleri hesaplayıcı
Sabit kütleli ideal gaz süreçlerini sabit özellikler ve belirtilen yol koşullarıyla karşılaştırın; sınır işi, ısı ve iç enerji değişimini ayırın.
TERMODİNAMİK · 1.0.0
Kapalı sistem ideal gaz süreçleri
Sabit kütleli ideal gaz için kısıtlı bir yol seçin. R ve γ değerlerini girin; kalan durum mutlak basınç, Kelvin sıcaklığı ve bir son durum oranından tutarlı biçimde türetilir.
pV = mRT; cᵥ = R/(γ − 1); ΔU = mcᵥ(T₂ − T₁); Q = ΔU + W
Gaza giren Q pozitiftir. Gazın yaptığı sınır işi W pozitiftir. Bu kapalı sistem p–V işidir; sürekli akış şaft işi değildir.
Güncel hesap
Hesaplama için JavaScript’i etkinleştirin. Ders ve çözülmüş örnek okunabilir durumdadır.
Hesaplamalar ve CSV üretimi bu sayfada yapılır. Girdiler gönderilmez veya saklanmaz.
Yöntem ve simgeler
Önce sistemi seçin: ideal piston–silindir veya kapalı rijit kap içinde sabit gaz kütlesi. Birbirinden bağımsız, tutarsız p, V ve T girdileri yerine V₁ = mRT₁/p₁ türetilir.
Beyan edilen R ve γ ile cᵥ = R/(γ − 1) ve cₚ = cᵥ + R belirlenir. Sabit özellik idealleştirmesi eğitim varsayımıdır; gaz tanımlaması veya gerçek akışkan geçerlilik kontrolü değildir.
Yarı-statik piston yolunda sınır işi W = ∫ p dV’dir. Genleşmede W pozitif, sıkıştırmada negatiftir. İzotermal olmak tek başına işi belirlemez; serbest genleşme bu model değildir.
Yalnızca p–V sınır işi bulunur. Makroskopik kinetik ve potansiyel enerji değişimleri ihmal edilince ΔU = Q − W olur. Sabit kütle dengesine akış işi/entalpi terimi eklenmez.
p–V grafiği doğrusal ve otomatik sınırlandırılmış eksenler kullanır. Seçilen analitik yoldan örneklenir; enerjiler çizilen çokgen alanından değil tam model denklemlerinden hesaplanır. Hava tüpü yalnızca kütle giriş/çıkışı yokken kapalı sistemdir.
| Büyüklük | Değer | Birim |
|---|---|---|
| m | Sabit gaz kütlesi | kg |
| R | Özgül gaz sabiti | kJ/(kg·K) |
| γ | cₚ/cᵥ, sabit ısı kapasitesi oranı | 1 |
| p₁, p₂ | Mutlak basınç | kPa |
| T₁, T₂ | Mutlak sıcaklık | K |
| V₁, V₂ | Toplam gaz hacmi | m³ |
| W, Q, ΔU | Sınır işi, ısı, iç enerji değişimi | kJ |
| Sabit özellikli süreç modeli | Durum | Enerji terimleri |
|---|---|---|
| İzotermal | T₂ = T₁; V₂ = rV₁; p₂ = p₁/r | W = mRT₁ ln(r); ΔU = 0; Q = W |
| İzobarik | p₂ = p₁; T₂ = tT₁; V₂ = tV₁ | W = mR(T₂ − T₁); Q = mcₚ(T₂ − T₁) |
| İzokorik | V₂ = V₁; T₂ = tT₁; p₂ = tp₁ | W = 0; Q = ΔU = mcᵥ(T₂ − T₁) |
| Tersinir adyabatik | V₂ = rV₁; T₂ = T₁r^(1−γ); p₂ = p₁r^(−γ) | Q = 0; W = −ΔU |
Denizcilik bağlamında eğitim örneği
Deniz mühendisliği laboratuvarı için sentetik, kapalı ideal piston–silindir sıkıştırması: m = 0,8 kg, R = 0,287 kJ/(kg·K), γ = 1,4, p₁ = 600 kPa mutlak ve T₁ = 300 K. Bunlar beyan edilmiş sabit özellikli eğitim değerleridir; gerçek kompresör veya dizel çevrimi tahmini değildir. Tersinir adyabatik ve r = V₂/V₁ = 0,5 seçin.
- cᵥ = 0,287/(1,4 − 1) = 0,7175 kJ/(kg·K).
- V₁ = 0,8 × 0,287 × 300/600 = 0,1148 m³; V₂ = 0,0574 m³.
- T₂ = 300 × 0,5^(−0,4) = 395,8523732 K.
- p₂ = 600 × 0,5^(−1,4) = 1583,409493 kPa mutlak.
- ΔU = 0,8 × 0,7175 × (395,8523732 − 300) = +55,0192622 kJ.
- Q = 0; W = −55,0192622 kJ. Sıkıştırma iş girdisi gerektirir.
| Durum | Mutlak basınç p · kPa | Toplam hacim V · m³ | Sıcaklık T · K |
|---|---|---|---|
| 1 | 600 | 0,1148 | 300 |
| 2 | 1.583,409493 | 0,0574 | 395,8523732 |
Varsayımlar ve sınırlar
- Dört modelde de ideal gazın kütlesi ile R, cᵥ, cₚ ve γ sabittir. Seçilen gaz ve sıcaklık aralığı için uygunluk ayrıca gösterilmelidir.
- Hareketli sınır yolları yarı-statiktir; adyabatik yol ayrıca tersinirdir. Yalnızca adyabatik olmak izentropikliği garanti etmez.
- Yalnızca mutlak basınç ve Kelvin sıcaklığı kullanılır. kPa × m³ = kJ; Pa değerini kPa diye veya molar gaz sabitini girmek yanlış model oluşturur.
- Tek bir süreçtir, tam motor çevrimi değildir. Yanma, faz değişimi, buhar/soğutucu özellikleri, sızıntı, ısı geçiş hızı, gerçek dizel verimi veya makine boyutlandırması hesaplanmaz.
- Türetilen ilk ve son durumlar 10⁻⁶ ≤ p ≤ 10¹⁰ kPa, 1 ≤ T ≤ 10⁵ K ve 10⁻¹² ≤ V ≤ 10¹² m³ aralığında olmalıdır. Toplam enerjilerin büyüklüğü 10¹⁵ kJ ile sınırlıdır. Bu geniş yazılım sınırları sabit özellikleri doğrulamaz.
Bunlar yazılımın sayısal kapsam sınırlarıdır; ekipmanın izin verilen çalışma sınırları veya ideal gaz yaklaşımının uygunluğuna dair kanıt değildir.
Kendinizi sınayın
Bu yarı-statik ideal gaz modelinde izotermal genleşmede Q = 0 olabilir mi?
Yalnızca hacim değişmezse. Aksi hâlde ΔU = 0 ve Q = W = mRT ln(V₂/V₁).
Rijit kapta W = 0 olduğu için ΔU da sıfır mıdır?
Hayır. Kapalı rijit kabın ısıtılmasında ΔU = Q, W = 0 olur.
Gerçek hava kompresörünün şaft gücü hesabı neden farklıdır?
Akışlı kompresör açık kontrol hacmidir. Şaft dengesi genellikle kapalı sistem sınır işi yerine entalpi kullanır.
Birincil kaynaklar
- NASA, First Law of Thermodynamics
- NASA, Work Done by a Gas
- NASA, Isentropic Compression
- NASA, Specific Heat (cp and cv)
Müfredat bağı: İTÜ GMI 213 Termodinamik dersindeki birinci yasa ve enerji dengeleri için sınırlandırılmış eğitim uygulamaları. Resmî ders kataloğu
Hesaplama arayüzü yüklenemedi. Aşağıdaki örnek ve açıklamalar okunabilir; yeniden hesaplamak için sayfayı tekrar yükleyin.
İlgili bağlam
Yöntemin açıklaması ve çözülmüş örneği bu sayfadadır. Aşağıdaki yazılar ek bağlam sağlar.
Tüm hesaplama araçları